آیا آموزش همزمان فارسی و انگلیسی باعث سردرگمی کودک میشود؟
یکی از نگرانیهای رایج والدین این است که اگر کودک از سن پایین همزمان با فارسی در معرض زبان انگلیسی قرار بگیرد، ممکن است بین دو زبان سردرگم شود.
بعضی والدین زمانی نگرانتر میشوند که کودک در یک جمله از کلمات فارسی و انگلیسی با هم استفاده میکند یا نام یک شیء را در یک زبان میداند اما در زبان دیگر به یاد نمیآورد.
این رفتارها در بسیاری از کودکان دوزبانه یا در حال یادگیری زبان دوم دیده میشوند و لزوماً نشانه سردرگمی نیستند.
کودکان توانایی بالایی در تشخیص الگوهای زبانی دارند و میتوانند بهتدریج یاد بگیرند که هر زبان در چه موقعیت و با چه افرادی استفاده میشود.
موضوع مهمتر از تعداد زبانها، کیفیت ارتباط، میزان تماس کودک با هر زبان، روش آموزش و وضعیت رشد کلی اوست.
در ادامه بررسی میکنیم یادگیری همزمان فارسی و انگلیسی چگونه اتفاق میافتد و والدین هنگام آموزش زبان دوم باید به چه نکاتی توجه کنند.
آیا کودک واقعاً میتواند دو زبان را همزمان یاد بگیرد؟
بله.
کودکان در بسیاری از خانوادهها از سالهای ابتدایی زندگی با دو یا حتی چند زبان روبهرو میشوند.
برای مثال ممکن است:
* یک والد فارسی صحبت کند
- والد دیگر انگلیسی صحبت کند
- کودک در خانه فارسی بشنود
- در مهد یا کلاس انگلیسی یاد بگیرد
کودک بهتدریج میتواند الگوهای هر زبان را تشخیص دهد.
در مراحل اولیه ممکن است مرز میان زبانها برای او به اندازه یک بزرگسال واضح نباشد، اما این موضوع به معنی ناتوانی در یادگیری نیست.
تفاوت «سردرگمی» با «ترکیب زبانها» چیست؟
یکی از رفتارهایی که والدین ممکن است سردرگمی تصور کنند، استفاده همزمان از دو زبان در یک جمله است.
مثلاً کودک ممکن است بگوید:
«مامان، اون ball رو بده.»
یا:
«من red میخوام.»
این رفتار را میتوان نوعی Code Mixing یا ترکیب زبانها در نظر گرفت.
کودک ممکن است:
- کلمه موردنظر را در یک زبان سریعتر به یاد بیاورد
- واژه آن مفهوم را هنوز در زبان دیگر یاد نگرفته باشد
- بداند فرد مقابل هر دو زبان را میفهمد
- در حال استفاده از تمام منابع زبانی خود باشد
این رفتار بهتنهایی نشانه سردرگمی نیست.
با افزایش دایره واژگان و تجربه، کودک معمولاً بهتر میتواند زبانها را براساس موقعیت جدا کند.
چرا کودک گاهی یک کلمه را فقط انگلیسی میگوید؟
فرض کنید کودک کلمه butterfly را در کلاس انگلیسی یاد گرفته اما معادل فارسی آن را کمتر شنیده است.
طبیعی است که ابتدا همان واژهای را به کار ببرد که بیشتر با آن مواجه شده است.
برعکس نیز ممکن است اتفاق بیفتد.
کودک ممکن است یک مفهوم را به فارسی بداند اما هنوز معادل انگلیسی آن را یاد نگرفته باشد.
این موضوع به میزان Exposure یا تماس کودک با هر زبان بستگی دارد.
آیا یادگیری انگلیسی باعث میشود فارسی کودک ضعیف شود؟
صرف یادگیری انگلیسی بهمعنای ضعیف شدن فارسی نیست.
اما میزان تماس کودک با هر زبان اهمیت دارد.
اگر کودک در محیطی زندگی کند که بیشتر روز انگلیسی بشنود و فرصت کمی برای استفاده از فارسی داشته باشد، طبیعی است که برخی مهارتهای او در انگلیسی قویتر شوند.
در مقابل، کودکی که بیشتر در محیط فارسی قرار دارد ممکن است فارسی روانتری داشته باشد و انگلیسی او به تمرین بیشتری نیاز داشته باشد.
برای حفظ فارسی بهتر است کودک همچنان:
* با خانواده فارسی صحبت کند
- داستان فارسی بشنود
- کتاب فارسی بخواند
- درباره موضوعات مختلف به فارسی گفتوگو کند
آموزش انگلیسی نیازی به حذف زبان مادری ندارد.
آیا باید اول فارسی کودک کامل شود و بعد انگلیسی را شروع کنیم؟
لزومی ندارد منتظر بمانیم تا کودک تمام مهارتهای فارسی را کامل کند.
زبان مادری نیز در تمام دوران کودکی در حال رشد است.
کودک چهار یا پنج ساله هنوز واژگان و ساختارهای فارسی خود را توسعه میدهد و همزمان میتواند با یک زبان دیگر نیز آشنا شود.
مهم این است که روش آموزش انگلیسی متناسب با سن باشد.
برای کودکان کمسن بهتر است آموزش از طریق:
* بازی
- آهنگ
- داستان
- تصویر
- حرکت
- مکالمه ساده
انجام شود.
آیا شروع انگلیسی خیلی زود ممکن است مشکل ایجاد کند؟
شروع زودهنگام بهخودیخود مشکل محسوب نمیشود.
آنچه میتواند مسئله ایجاد کند، روش نامناسب است.
برای مثال، اگر کودک سهساله مجبور شود:
* گرامر حفظ کند
- تکلیف سنگین بنویسد
- مدت طولانی پشت میز بنشیند
- بابت اشتباه تنبیه شود
ممکن است نسبت به زبان احساس منفی پیدا کند.
اما آشنایی طبیعی با آهنگ، داستان و واژگان ساده میتواند تجربه متفاوتی ایجاد کند.
دوزبانگی از چه سنی امکانپذیر است؟
کودک میتواند از سالهای ابتدایی زندگی با بیش از یک زبان در تماس باشد.
اما نوع آموزش باید با رشد او هماهنگ باشد.
در سنین پایین هدف میتواند بیشتر:
* شنیدن
- تشخیص صدا
- تقلید
- واژگان ساده
- جملههای کوتاه
باشد.
با افزایش سن میتوان:
* Reading
- Writing
- Grammar
- Phonics
را به برنامه اضافه کرد.
آیا کودکان دوزبانه دیرتر شروع به صحبت میکنند؟
سرعت رشد گفتار بین کودکان متفاوت است و تنها بر اساس دوزبانه بودن نمیتوان درباره تأخیر زبانی نتیجهگیری کرد.
ممکن است کودک واژگان خود را میان دو زبان تقسیم کند.
برای مثال، بخشی از واژگان را فارسی و بخشی را انگلیسی بداند.
اگر فقط واژگان یکی از زبانها را جداگانه بشماریم، ممکن است تصور کنیم دایره لغات محدودتر است؛ درحالیکه باید توانایی کودک در هر دو زبان در نظر گرفته شود.
اگر نگرانی جدی درباره رشد گفتار وجود دارد، بهتر است موضوع فقط به دوزبانگی نسبت داده نشود و وضعیت کلی کودک بررسی شود.
ترکیب فارسی و انگلیسی تا چه زمانی طبیعی است؟
زمان مشخص و یکسانی برای همه کودکان وجود ندارد.
با افزایش:
* واژگان
- تجربه
- تماس منظم
- درک موقعیت
کودک معمولاً بهتر یاد میگیرد هر زبان را کجا استفاده کند.
ممکن است کودک در خانه بیشتر فارسی و در کلاس بیشتر انگلیسی صحبت کند.
حتی بزرگسالان دوزبانه نیز گاهی زبانها را با هم ترکیب میکنند، بنابراین هدف نباید حذف کامل این رفتار در کوتاهترین زمان باشد.
آیا باید کودک را هنگام ترکیب زبانها اصلاح کنیم؟
میتوان شکل کامل جمله را بهصورت طبیعی مدل کرد، اما لازم نیست کودک بابت هر ترکیب متوقف شود.
مثلاً اگر کودک بگوید:
«مامان، این apple رو میخوام.»
میتوانید پاسخ دهید:
«آره، این سیب رو میخوای.»
یا در یک فعالیت انگلیسی بگویید:
«You want the apple.»
در این روش، کودک بدون سرزنش مدل مناسب را میشنود.
آیا در خانه فقط فارسی صحبت کنیم یا انگلیسی؟
قانون واحدی برای همه خانوادهها وجود ندارد.
روش مناسب به میزان تسلط والدین و شرایط خانواده بستگی دارد.
اگر والدین فارسی را بسیار طبیعیتر صحبت میکنند، میتوانند ارتباط اصلی خود را به فارسی حفظ کنند و انگلیسی را از طریق:
* کلاس
- داستان
- آهنگ
- بازی
- منابع صوتی
وارد برنامه کودک کنند.
لازم نیست والدین با انگلیسی محدود و غیرطبیعی تمام ارتباط روزانه خود را تغییر دهند.
روش «هر والد یک زبان» چیست؟
بعضی خانوادههای دوزبانه از روشی استفاده میکنند که هر والد بیشتر با یک زبان با کودک صحبت میکند.
برای مثال:
* مادر فارسی
- پدر انگلیسی
این روش میتواند برای بعضی خانوادهها قابل اجرا باشد، اما الزامی نیست.
مهم این است که تماس با هر زبان:
* کافی
- طبیعی
- منظم
باشد.
برای خانوادهای که هیچکدام از والدین انگلیسی روان صحبت نمیکنند، اجرای مصنوعی این روش احتمالاً ضروری نیست.
آیا باید ساعات مشخصی را فقط انگلیسی صحبت کنیم؟
میتوان موقعیتهای مشخصی برای انگلیسی ایجاد کرد.
مثلاً:
* زمان داستان
- بازی
- آهنگ
- مرور درس
- تماشای انیمیشن
در این حالت کودک میداند در بعضی فعالیتها قرار است انگلیسی بیشتری بشنود.
این روش برای بسیاری از خانوادهها عملیتر از انگلیسی صحبت کردن تمام روز است.
آیا ترجمه همزمان هر جمله خوب است؟
اگر والد یا مدرس هر جمله انگلیسی را بلافاصله فارسی ترجمه کند، کودک ممکن است منتظر ترجمه بماند.
بهتر است برای مفاهیم ساده ابتدا از:
* تصویر
- حرکت
- اشاره
- حالت صورت
- مثال
استفاده شود.
مثلاً برای:
Stand up
میتوان فقط حرکت را نشان داد.
البته در موضوعات دشوار، توضیح کوتاه فارسی میتواند مفید باشد.
نقش زبان مادری در یادگیری زبان دوم چیست؟
زبان مادری یک مانع نیست.
داشتن مهارت مناسب در فارسی میتواند به کودک کمک کند:
* مفهوم داستان را بفهمد
- درباره اتفاقات توضیح دهد
- سؤال بپرسد
- ساختار ارتباط را یاد بگیرد
- دایره مفهومی گستردهتری داشته باشد
کودک بسیاری از مفاهیم را ابتدا در یک زبان یاد میگیرد و بعد نام آنها را در زبان دوم اضافه میکند.
آیا باید فارسی را کمتر کنیم تا انگلیسی سریعتر شود؟
معمولاً نیازی نیست برای یادگیری انگلیسی، ارتباط طبیعی فارسی خانواده محدود شود.
اگر کودک برای یادگیری واژگان انگلیسی به تماس بیشتر نیاز دارد، بهتر است زمانهای مشخصی برای انگلیسی اضافه شود.
برای مثال:
* روزانه ۱۰ دقیقه داستان
- یک آهنگ
- بازی کوتاه
- مرور فایل صوتی
این روش بهتر از حذف یا تضعیف ارتباط فارسی خانوادگی است.
آیا دو زبان باعث اشتباه در گرامر میشوند؟
کودک در مراحل یادگیری ممکن است ساختارهای دو زبان را با یکدیگر ترکیب کند.
مثلاً ترتیب جمله یا بعضی الگوها ممکن است برای مدتی تحت تأثیر زبان دیگر قرار بگیرند.
این اتفاق میتواند بخشی از فرایند یادگیری باشد.
با افزایش ورودی صحیح و تماس با جملههای طبیعی، کودک معمولاً الگوهای هر زبان را بهتر تشخیص میدهد.
آیا تلفظ فارسی روی انگلیسی اثر میگذارد؟
زبان اول میتواند روی تلفظ زبان دوم اثر بگذارد، مخصوصاً در صداهایی که در فارسی وجود ندارند یا متفاوت هستند.
این اتفاق طبیعی است.
کودک با:
* Listening
- آهنگ
- داستان صوتی
- Phonics
- مدل تلفظ صحیح
میتواند تشخیص صداهای انگلیسی را تقویت کند.
هدف نباید حذف کامل هرگونه تأثیر زبان مادری باشد؛ هدف تلفظ واضح و قابلفهم است.
نقش فونیکس در یادگیری دو زبان
فارسی و انگلیسی از سیستم نوشتاری متفاوتی استفاده میکنند.
در انگلیسی، آموزش Phonics میتواند به کودک کمک کند رابطه بین حروف لاتین و صداها را درک کند.
کودک باید متوجه شود:
* حروف فارسی یک سیستم دارند
- حروف انگلیسی سیستم دیگری دارند
اگر آموزش مرحلهبهمرحله باشد، کودکان میتوانند تفاوت این دو را یاد بگیرند.
آیا یادگیری همزمان الفبای فارسی و انگلیسی دشوار است؟
ممکن است در ابتدای مسیر بعضی کودکان حروف را اشتباه بگیرند، اما این موضوع معمولاً با تمرین و تکرار کاهش پیدا میکند.
بهتر است:
* آموزش هر زبان ساختار مشخص داشته باشد
- از منابع جداگانه استفاده شود
- فشار زیادی وارد نشود
- حروف با صدا و تصویر آموزش داده شوند
کودک بهتدریج میآموزد هر خط متعلق به کدام زبان است.
آیا باید نوشتن انگلیسی را همزمان با فارسی شروع کرد؟
این موضوع به سن و آمادگی کودک بستگی دارد.
برای کودکان کمسن بهتر است تمرکز اصلی روی:
* Listening
- Speaking
- صداها
- واژگان
باشد.
با افزایش آمادگی خواندن و نوشتن میتوان حروف و کلمات انگلیسی را وارد برنامه کرد.
اگر کودک همزمان در حال یادگیری نوشتن فارسی در مدرسه است، تمرین انگلیسی بهتر است سبک و متناسب باشد تا فشار زیادی ایجاد نشود.
چگونه به کودک بفهمانیم دو زبان متفاوت هستند؟
لازم نیست توضیح پیچیدهای ارائه شود.
کودک از طریق موقعیت متوجه تفاوت میشود.
مثلاً:
«این کتاب انگلیسیه.»
«این داستان فارسیه.»
یا:
«الان English time داریم.»
میتوان از:
* کتابهای جدا
- آهنگهای جدا
- زمانهای مشخص
- مدرس متفاوت
استفاده کرد.
این نشانهها به کودک کمک میکنند موقعیت هر زبان را تشخیص دهد.
آیا کلاس زبان در کنار فارسی خانه کافی است؟
برای بسیاری از کودکان، ترکیب:
* فارسی طبیعی در خانه
- کلاس زبان منظم
- تمرین کوتاه انگلیسی در خانه
میتواند مسیر مناسبی باشد.
نتیجه به کیفیت کلاس و میزان استمرار بستگی دارد.
کلاس نباید فقط به کتاب و نوشتن محدود باشد؛ کودک باید فرصت Listening و Speaking نیز داشته باشد.
اگر کودک جواب فارسی بدهد ولی سؤال انگلیسی را بفهمد چه کنیم؟
این اتفاق میتواند نشانه این باشد که مهارت درک او از مهارت بیان جلوتر است.
مثلاً والد میپرسد:
What color is it?
و کودک میگوید:
«قرمز.»
او سؤال را فهمیده، اما هنوز واژه red را بهصورت فعال استفاده نمیکند.
میتوانید بگویید:
«Yes, red.»
بدون اینکه کودک را مجبور کنید چند بار تکرار کند.
با گذشت زمان واژگان فعال بیشتر میشوند.
اگر کودک فقط انگلیسی جواب دهد چطور؟
اگر کودک بعضی کلمات را فقط انگلیسی استفاده میکند، میتوان معادل فارسی را نیز طبیعی وارد مکالمه کرد.
مثلاً اگر گفت:
Dog
میتوانید بگویید:
«آره، سگه.»
در این حالت کودک هر دو برچسب زبانی را برای یک مفهوم میشنود.
آیا باید کودک هر کلمه را در هر دو زبان بداند؟
خیر.
حتی افراد دوزبانه نیز ممکن است در موضوعات مختلف در یکی از زبانها واژگان بیشتری داشته باشند.
مثلاً کودک ممکن است:
* واژگان مدرسه را بیشتر فارسی بداند
- واژگان بازی یا کارتون را بیشتر انگلیسی بداند
با افزایش تجربه، دامنه واژگان هر دو زبان گسترش پیدا میکند.
نقش داستان در آموزش همزمان فارسی و انگلیسی
داستان ابزار بسیار خوبی برای تقویت هر دو زبان است.
میتوانید:
* بعضی شبها داستان فارسی
- بعضی روزها داستان انگلیسی
داشته باشید.
لازم نیست یک داستان همیشه جملهبهجمله ترجمه شود.
هدف این است که کودک با ساختار طبیعی هر زبان آشنا شود.
نقش موسیقی در دوزبانگی
آهنگ میتواند به کودک کمک کند صدا و ریتم زبان انگلیسی را از فارسی تشخیص دهد.
کودکان معمولاً آهنگها را سریع حفظ میکنند و حتی بدون شناخت همه کلمات، الگوهای صوتی را یاد میگیرند.
موسیقی میتواند مخصوصاً برای کودکان کمسن ابزار مناسبی باشد.
آیا تلویزیون و کارتون انگلیسی برای دوزبانگی کافی هستند؟
خیر.
تماشای محتوا میتواند Exposure ایجاد کند، اما یادگیری زبان فقط با دریافت منفعل کامل نمیشود.
کودک باید فرصت:
* تعامل
- سؤال و جواب
- بازی
- مکالمه
- داستانگویی
داشته باشد.
کارتون میتواند مکمل باشد، نه جایگزین کامل ارتباط انسانی.
آیا کلاس زبان میتواند فارسی کودک را خراب کند؟
کلاس استاندارد زبان انگلیسی معمولاً چنین اثری ندارد.
کودک بخش محدودی از هفته را در کلاس انگلیسی میگذراند و همچنان در محیط فارسی زندگی میکند.
آنچه اهمیت دارد حفظ ارتباط غنی فارسی در خانواده است.
یعنی کودک باید فرصت داشته باشد درباره:
* احساسات
- اتفاقات روز
- داستان
- مدرسه
- بازی
به فارسی نیز گفتوگو کند.
اگر کودک در فارسی مشکل گفتاری دارد، انگلیسی را شروع کنیم؟
اگر والدین درباره رشد گفتار یا زبان کودک نگرانی جدی دارند، بهتر است وضعیت او بهصورت تخصصی بررسی شود.
نباید هر مشکل گفتاری را به دوزبانگی نسبت داد.
همچنین نباید بدون بررسی، فرض کرد حذف زبان دوم بهتنهایی مشکل را حل میکند.
تصمیم درباره برنامه زبانی کودک در چنین شرایطی بهتر است با توجه به نیازهای فردی او انجام شود.
نشانههایی که نیاز به بررسی بیشتری دارند
هر کودک مسیر متفاوتی دارد، اما اگر والدین نگرانی جدی و مداومی درباره مواردی مانند:
* درک بسیار محدود زبان
- دشواری قابل توجه در ارتباط
- کاهش مهارتهایی که قبلاً وجود داشتهاند
- مشکلات ارتباطی در هر دو زبان
دارند، بهتر است فقط به این نتیجه نرسند که «چون دو زبان میشنود طبیعی است».
در چنین شرایطی بررسی تخصصی میتواند مناسب باشد.
اشتباههای رایج والدین در آموزش دو زبان
حذف فارسی برای یادگیری سریعتر انگلیسی
زبان مادری نباید بیدلیل محدود شود.
امتحان گرفتن مداوم
پرسیدن دائمی «این به انگلیسی چی میشه؟» میتواند فشار ایجاد کند.
نگرانی از ترکیب زبانها
استفاده موقت از واژههای دو زبان در یک جمله لزوماً نشانه مشکل نیست.
مقایسه با کودکان دیگر
میزان تماس و شرایط زبانی کودکان متفاوت است.
آموزش بیش از حد رسمی در سن پایین
کودک کمسن بیشتر به بازی و Listening نیاز دارد.
استفاده از انگلیسی نادرست و اجباری
اگر والدین در انگلیسی راحت نیستند، بهتر است از فایل صوتی و منابع مناسب کمک بگیرند.
والدین چگونه دو زبان را در خانه مدیریت کنند؟
میتوان یک برنامه ساده داشت:
فارسی
ارتباط اصلی خانواده، داستان، گفتوگوی روزمره و کتاب.
انگلیسی
کلاس، آهنگ، بازی، داستان کوتاه و فایل صوتی.
مثلاً روزانه ۱۰ تا ۲۰ دقیقه فعالیت انگلیسی کافی است تا کودک تماس منظم داشته باشد، بدون اینکه فضای طبیعی فارسی خانه تغییر کند.
برنامه نمونه یک روز
صبح
گفتوگوی طبیعی خانوادگی به فارسی.
بعدازظهر
کلاس یا تمرین انگلیسی.
عصر
یک آهنگ کوتاه انگلیسی.
شب
داستان فارسی یا انگلیسی براساس برنامه.
هدف ایجاد تعادل و استمرار است، نه تقسیم کاملاً مساوی زمان دو زبان.
آیا باید دو زبان را دقیقاً ۵۰/۵۰ استفاده کنیم؟
خیر.
دوزبانگی الزاماً به معنای تقسیم دقیق و مساوی زمان نیست.
ممکن است کودک در فارسی بسیار قویتر باشد و انگلیسی را بهعنوان زبان دوم یاد بگیرد.
هدف بسیاری از خانوادهها این نیست که کودک دقیقاً در هر دو زبان عملکرد یکسان داشته باشد؛ بلکه میخواهند در کنار فارسی، مهارت انگلیسی مناسبی نیز ایجاد شود.
چگونه بفهمیم کودک بین دو زبان تفاوت قائل است؟
نشانههایی مانند:
* استفاده بیشتر از انگلیسی در کلاس
- فارسی صحبت کردن با اعضای خانواده
- شناخت کتاب انگلیسی
- تغییر زبان براساس فرد مقابل
میتوانند نشان دهند کودک موقعیت زبانها را تشخیص میدهد.
این توانایی معمولاً با افزایش سن و تجربه واضحتر میشود.
آموزش همزمان فارسی و انگلیسی و اعتمادبهنفس
والدین باید مراقب باشند کودک احساس نکند ترکیب زبان یا اشتباه کردن چیز بدی است.
اگر مرتب گفته شود:
«فارسی حرف بزن.»
«انگلیسی رو قاطی نکن.»
«اشتباه گفتی.»
ممکن است کودک نسبت به صحبت کردن محتاطتر شود.
بهتر است شکل صحیح بهآرامی مدل شود.
نقش آموزشگاه در یادگیری سالم زبان دوم
آموزشگاه زبان کودکان باید بداند که انگلیسی برای بسیاری از زبانآموزان زبان دوم است.
روش آموزشی مناسب باید:
* متناسب با سن باشد
- از تصویر و بازی استفاده کند
- Listening کافی داشته باشد
- کودک را مجبور به ترجمه دائمی نکند
- فرصت مکالمه ایجاد کند
- Reading و Writing را مرحلهای پیش ببرد
- به تفاوتهای فردی توجه کند
آموزش زبان دوم در دورههای کودکان راه ابریشم
والدینی که قصد ثبتنام فرزند خود در دورههای کودکان آموزشگاه زبان راه ابریشم در کرمان را دارند میتوانند بدون حذف یا کاهش ارتباط فارسی، انگلیسی را بهصورت منظم وارد برنامه آموزشی کودک کنند.
بهتر است پیش از ثبتنام درباره:
* گروه سنی
- روش تدریس
- سطح
- میزان Listening
- میزان Speaking
- آموزش Phonics
- کتاب
- تکالیف
- نحوه ارزیابی
اطلاعات دریافت شود.
در خانه نیز میتوان فارسی را زبان طبیعی خانواده نگه داشت و با داستان، موسیقی و تمرین کوتاه انگلیسی، آموزش کلاس را تقویت کرد.
چکلیست والدین
برای مدیریت بهتر فارسی و انگلیسی:
* از زبان مادری کودک حمایت کنید
- از ترکیب موقت زبانها نترسید
- کودک را بابت اشتباه سرزنش نکنید
- تماس انگلیسی را منظم نگه دارید
- داستان فارسی و انگلیسی داشته باشید
- از موسیقی استفاده کنید
- تمرین را کوتاه نگه دارید
- از ترجمه دائمی خودداری کنید
- آموزش را با سن هماهنگ کنید
- پیشرفت را در هر دو زبان ببینید
- در صورت نگرانی واقعی درباره رشد زبان، آن را فقط به دوزبانگی نسبت ندهید
جمعبندی
آموزش همزمان فارسی و انگلیسی در حالت معمول به معنای سردرگم کردن کودک نیست.
کودکان میتوانند یاد بگیرند که دو زبان سیستمهای متفاوتی دارند و بهتدریج مشخص کنند هر زبان در چه موقعیتی استفاده میشود.
ممکن است در مراحل اولیه واژگان فارسی و انگلیسی را در یک جمله ترکیب کنند یا یک مفهوم را در یکی از زبانها بهتر بشناسند. این رفتارها بهتنهایی نشانه مشکل نیستند.
مهمترین نکته این است که کودک در هر دو زبان ورودی مناسب و تعامل واقعی داشته باشد. فارسی نباید برای یادگیری انگلیسی حذف شود و انگلیسی نیز بهتر است از طریق روشهای متناسب با سن مانند بازی، داستان، موسیقی و کلاس استاندارد آموزش داده شود.
هدف، ایجاد یک مسیر طبیعی و بدون فشار است که کودک بتواند در آن زبان مادری خود را حفظ کند و همزمان مهارتهای زبان انگلیسی را نیز بهتدریج توسعه دهد.
تعیین سطح رایگان کمک میکند دوره مناسب سن، سطح و هدفتان را انتخاب کنید.

